দেৱদাস (১৯৩৭ চনৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)

ধনী ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ সন্তান দেৱদাস আৰু বণিক জাতিৰ তুলনামূলকভাৱে কম মৰ্যাদাৰ পৰিয়ালৰ ছোৱালী পাৰ্বতী ডেকা-ছোৱালী বন্ধুৰ পৰা প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা হৈ পৰে। ধন আৰু জাতিৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে দেৱদাসৰ দেউতাকে এই সম্পৰ্কত আপত্তি কৰে। পাৰ্বতীক এৰি জীয়াই থাকিব নোৱাৰে বুলি উপলব্ধি কৰি দেৱদাসে তাইক বিচাৰি যায়, কিন্তু তেতিয়ালৈ তাইক সন্তান থকা এজন বয়স্ক মানুহৰ লগত বিয়া পাতি দিয়া হৈছিল।

দেৱদাসে মদত ডুবিবলৈ ধৰে। তেওঁৰ লগত বাইজী চন্দ্ৰমুখীৰ চিনাকি হয়; তাই তেওঁক ভাল পায় আৰু যত্ন লয়। মদৰ নিচাত দেৱদাসৰ সপোনত দুয়োগৰাকী নাৰী ইজনীৰ ঠাইত সিজনী আহি পৰে, সেয়ে তেওঁ পাৰ্বতীক এৰি চন্দ্ৰমুখীৰ লগত শান্তি পালে নে নাই, সেয়া স্পষ্ট নহয়। শেষত তেওঁ পাৰ্বতীক লগ কৰিবলৈ উভতি আহে, কিন্তু তাইক দেখা পোৱাৰ আগতে তাইৰ ঘৰৰ দুৱাৰমুখতে প্ৰাণ ত্যাগ কৰে।

প্ৰমথেশ বৰুৱাই কাহিনীটো লিখিছিল আৰু পৰিচালনা কৰিছিল। প্ৰথমে বঙালী আৰু তাৰ পাছত হিন্দীত কাহিনীটো নিৰ্মাণ কৰি তেওঁ এই অসমীয়া সংস্কৰণ তৃতীয়টো হিচাপে মুক্তি দিয়ে। ফণী শৰ্মাই দেৱদাস, মোহিনীয়ে চন্দ্ৰমুখী আৰু জুবেইদাই পাৰ্বতীৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল। গীতসমূহত নেপথ্য কণ্ঠ দিছিল শামশাদ বেগম আৰু ভূপেন হাজৰিকাই।

জয়মতী (১৯৩৫)ৰ পাছত নিৰ্মিত আটাইতকৈ প্ৰথমীয়া অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম, আৰু ১৯৩০ চনৰ দশকৰ বহল ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ লগত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংযোগসূত্ৰ হিচাপে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আছে।